تبلیغات
مدیریت امداد - مفاهیم مدیریت بحران

مفاهیم مدیریت بحران

 

مفاهیم
بحران
حوادثی است كه در اثر رخدادها و عملكردهای طبیعی و انسانی به طور ناگهانی به وجود می‌آید. مشقت و سختی را به یك مجموعه یا جامعه انسانی تحمیل می‌كند و برطرف كردن آن نیاز به اقدامات اضطراری، فوری و فوق‌العاده دارد.

بحران ملی
بحرانی است كه مقابله با آن خارج از توان مجموعه مدیریت بحران و امكانات یك استان باشد. سایر مواقع به عنوان بحران استانی یا محلی محسوب می‌شود.

«تأمین تجهیزات و نیروی كافی برای پاسخ‌گویی مطلوب در مرحله مقابله و رویارویی با حوادث و سوانح بزرگ در تمام كشورهای جهان، تقریباً ناممكن است و تنها باید با به كار بستن راه‌های پیشگیری و آمادگی، از حجم ریسك یا خطرپذیری كاست و در آن صورت، تجهیزات و نیروی حرفه‌ای پیش‌بینی شده برای پاسخگویی ریسك باقیمانده در مرحله مقابله، جوابگو خواهد بود.»
تبصره
........
برای خواندن ادامه ی این مقاله روی ادامه ی مطلب كلیك كنید...

مفاهیم
بحران
حوادثی است كه در اثر رخدادها و عملكردهای طبیعی و انسانی به طور ناگهانی به وجود می‌آید. مشقت و سختی را به یك مجموعه یا جامعه انسانی تحمیل می‌كند و برطرف كردن آن نیاز به اقدامات اضطراری، فوری و فوق‌العاده دارد.

بحران ملی
بحرانی است كه مقابله با آن خارج از توان مجموعه مدیریت بحران و امكانات یك استان باشد. سایر مواقع به عنوان بحران استانی یا محلی محسوب می‌شود.

«تأمین تجهیزات و نیروی كافی برای پاسخ‌گویی مطلوب در مرحله مقابله و رویارویی با حوادث و سوانح بزرگ در تمام كشورهای جهان، تقریباً ناممكن است و تنها باید با به كار بستن راه‌های پیشگیری و آمادگی، از حجم ریسك یا خطرپذیری كاست و در آن صورت، تجهیزات و نیروی حرفه‌ای پیش‌بینی شده برای پاسخگویی ریسك باقیمانده در مرحله مقابله، جوابگو خواهد بود.»

تبصره ـ نوع بحران از حیث ملی، منطقه‌ای یا محلی بودن، براساس پیشنهاد استاندارد استان مربوطه و تأیید رئیس ستاد حوادث و سوانح غیرمترقبه كشور مشخص می‌شود.
مدیریت بحران
فرآیند عملكرد و برنامه‌ریزی دستگاه‌های اجرایی دولتی و عمومی است كه با مشاهده، تجزیه و تحلیل بحران‌ها، به صورت یكپارچه، جامع و هماهنگ با استفاده از ابزارهای موجود تلاش می‌كنند از بحران‌ها پیشگیری نمایند یا در صورت بروز آنها در جهت كاهش آثار، آمادگی لازم، امدادرسانی سریع و بهبود اوضاع تا سطح وضعیت عادی تلاش نمایند.
بحران‌ها چندین عامل كلیدی مشترك دارند.
-
    بحران‌ها به طور معمول غیرقابل انتظار یا هشداری كم و یا بدون هشدارند و فرصتی برای آمادگی در برابر آنها نداریم.
-
    در بحران با كمبود كاركنان و امكانات اورژانسی و منابع روبرو می‌شویم.
-
    زندگی، بهداشت و محیط در معرض خطر می‌باشند.
بلافاصله بعد از بحران، نیازها بیش از درخواست‌هایی خواهد بود كه پرسنل خدمات حرفه‌ای در مواقع اضطراری می‌توانند فراهم كنند. در این خصوص، تیم‌های واكنش سریع محله‌ای ارتباط مهمی در زنجیره خدمات اضطراری می‌باشد.
آمادگی عمومی
آمادگی شهروندان در صورتی كه جامعه آماده نباشد مؤثر نخواهد بود. گروه‌هایی كه در بحران نقش دارند با هم برای سازمان‌دهی فعالیت‌های خود قبل از بحران یا قبل از مواقع اضطراری كار می‌كنند كه حاصل این تلاش‌ها برنامه‌ها عملكرد مواقع اضطراری نامیده می‌شود.
برنامه‌ریزی برای مواقع اضطراری
برنامه‌ریزی سندی است كه: مسوولیت سازمان‌ها و اشخاص را برای انجام عملكردهای خاص در زمان پروژه و در مواقع اضطراری كه فراتر از توان یا مسوولیت عادی هر یك از سازمان‌ها (برای مثال آتش‌نشانی) می‌باشد را مشخص می‌كند.

خط‌مشی و وظیفه مسوولان و ارتباطات سازمانی را بیان می‌كند و نیز بیان می‌كند كه همه سازمان‌ها چگونه با یكدیگر همكاری داشته باشند.
توضیح ‌می‌دهد كه مردم و اموال آنها در مواقع اضطراری و در بحران‌ها چگونه حفاظت خواهند شد.
كاركنان، تجهیزات، تسهیلات، امكانات و دیگر منابع موجود با توافق افراد مسوول برای استفاده در مواقع اضطراری را مشخص می‌كند.
«به طور خلاصه، برنامه‌ریزی مواقع اضطراری عملكرد واحدها در زمان بحران را توضیح می‌دهد.»‌
دیدگاه تمامی خطرات:
تمامی خطرات را با توجه به خسارات وارده به جامعه در نظر می‌گیرد و شامل تمامی خطرات حوادث از قبیل طبیعی، غیرطبیعی، تروریسم و فن‌آوری می‌شود.
مدیریت بحران جامع: روشی است كه با خطرات حوادث طبیعی و غیرطبیعی در جامعه سر و كار دارد.
بلاها: نتیجه حوادث طبیعی و غیرطبیعی‌اند.
چرخه بلاها: چرخه مدیریت بحران جامع با بلاهای ناشی از حوادث سر و كار دارد.
برگشت‌پذیری جامعه در برابر بلاها: جامعه و یا منطقه‌ای كه توسعه یافته و یا در حال توسعه به منظور كاهش خسارات هستند محیطی، اقتصادی و اجتماعی در اثر وقوع حوادث.
جامعه برگشت‌پذیر تمامی سیستم‌های طبیعی را درهم می‌گیرد و نحوه طراحی و ایجاد ساختمان‌ها را در محیط از اساس پیشگیری بلاها در نظر می‌گیرند.
تعادل پویا: سیستم‌های طبیعی كره زمین كه باعث برقراری توازن در طولانی مدت می‌شوند.
نقشه‌های كاهش خطرات: شامل مداركی می‌شود كه سیاست‌ها، استراتژی‌های كاهش آسیب‌پذیری در برابر خطرات حوادث را زمانی كه این استراتژی‌ها و سیاست‌ها به مرحله اجرا برسند را نشان می‌دهد. این سیاست‌ها و استراتژی‌ها براساس ارزیابی آسیب‌پذیری ارزیابی خطرات شكل می‌گیرند.
حوادث غیرطبیعی: بلاها و حوادثی كه براساس فعالیت انسان‌ها ایجاد می‌شود به عنوان مثال سرازیر شدن سوخت و عملكردهای تروریستی از قبیل بمب‌گذاری.

مدیریت بحران به ساز و كار درست رفتاری و اجرایی برای مقابله با حوادث غیرمنتظره می‌گویند. حوادثی از نوع سرماهای ناگهانی، باران‌های سیل‌آسا، زلزله
  و دیگر حوادث طبیعی.

كاهش خطرات: هر عملكردی كه باعث كاهش خطرات و آسیب‌پذیری اموال و جان مردم پس از وقوع حوادث شود.
حوادث طبیعی: غیرقابل كنترل و اجتناب‌ناپذیر مانند سیل، طوفان، كولاك، زمین‌لرزه.
آمادگی: بیانی است از آمادگی در پاسخ‌دهی به مواقع اضطراری بهبود: بخشی از چرخه مدیریت بحران است كه شامل عملكردهایی پس از وقوع بلاها می‌شود. پس از این كه نیازهای فوری پاسخ داده شد. به طور مثال بازسازی پل‌ها، جاده‌ها و اتصال مجدد شبكه برق در محل حادثه دیده.
پاسخ‌دهی: قسمتی از مدیریت بحران است كه شامل فعالیت‌هایی برای پاسخ‌ به نیازهای ضروری قربانیان حادثه پس از وقوع حادثه ویرانگر است. مثلاً تخلیه فوری، جستجو و نجات.
ارزیابی خطرات: فرایند و یا روش استفاده سنجش خطرات است. ارزیابی خطرات به طور عمده 5 مرحله می‌شود.
1.
    تشخیص خطرات.
2.
    تهیه پروقیل خطرات.
3.
    تهیه فهرست داده‌ها و جمعیت.
4.
    تخمین خسارت‌ها.
5.
    مشخص كردن روش‌های توسعه شهری و جمعیت در آینده.
6.
    تشخیص میزان قبول بودن خطرات، به منظور ایجاد عملكردهایی برای حوادث آینده.
توسعه پایدار: توسعه‌ای كه نیازهای نسل حاضر را بدون از بین بردن نسل آینده در دیدن نیازهایشان برطرف می‌سازد.

برگرفته از نشریه پیام ساختمان و تأسیسات، ش 46، صفحات 27 و 28.




بیوگرافی نویسنده یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
سرمایه اجتماعی و بهره وری نیروی کار یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
افزایش تراکم شهر و توسعه پایدار در ایران یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
دو مقاله در رابطه با مدیریت شهری یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
آلودگی های زیست محیطی یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
سیر مدیریت شهری در ایران یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
رویكرد اجتماعی و فرهنگی به مدیریت شهری یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
استراتژی توسعه شهری (CDS) چیست؟ یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
بافت های فرسوده ، قوت ها و فرصت ها یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
بافت های فرسوده یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
مدیریت بحران سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
مسئولیت ها و آموزش سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
مفاهیم مدیریت بحران سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
نظریه تعادل در مدیریت بحران سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
مدیریت چیست؟ سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
مدیریت بحران سازمانی 1 سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
مدیریت بحران 2 سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
ضرورت و مدلهای مدیریت بحران سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
پروژه جهانی نقشه امنیت در حوادث طبیعی سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
یادگیری در مورد حوادث طبیعی سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
لیست آخرین پستها