تبلیغات
مدیریت امداد - رویكرد اجتماعی و فرهنگی به مدیریت شهری

رویكرد اجتماعی و فرهنگی به مدیریت شهری

 

هر پدیده ای در جامعه‏، یك وجه اجتماعی و فرهنگی دارد. چون هر جا انسان ها كنار هم قرار می گیرند و اجتماعی را شكل می دهند، در اثر كنش و تعاملات متقابل، وجوه مختلف اجتماعی و فرهنگی خود را نشان می دهند.

در میان اجتماعات انسانی، شهر را می توان با توجه به تراكم جمعیت، سرعت و پویایی فعالیت ها، تخصص گرایی و تقسیم كار اجتماعی متمایز دانست. ساختار ارگانیكی شهر به گونه ای است كه سطح مراودات اجتماعی بسیار پر حجم اما سطحی، گذرا، ناپایدار و نسبتا رسمی است و بیشتر از آن كه هنجارهای سنتی شكل روابط بین شهرنشینان را تعیین كند این قانون و هنجارهای رسمی است كه بر روابط اجتماعی سنگینی می كند. چنین فضایی موجب می شود تا روابط بین مردم ساكن در شهر (در مقایسه با جوامع كوچك روستایی) از عمق و كیفیت كافی برخوردار نباشد. در نتیجه خلاء های عاطفی و ضعف در هویت جویی افزایش می یابد و نیاز به تعلق اجتماعی كمتر تامین می شود. در چنین شرایطی‏ انسان شهرنشین در تكاپوی رفع نیاز به تعلق اجتماعی و هویت یابی، توسعه روابط اجتماعی را دنبال می كند. اما آن چه تلاش او را می تواند تا حد زیادی خنثی كند بافت و ساختار و كالبد و شكل انجام فعالیت در شهر است كه سطح ارتباطات و تعاملات اجتماعی شهرنشینان را محدود می كند.  حال اگر در برنامه ریزی شهری و مدیریت شهری بتوان به گونه ای این بافت و ساختار و فعالیت ها را تنظیم كرد كه به توسعه تعاملات و ارتباطات عمیق و كیفی كمك كند، طبعا بیشترین كمك به ارتقاء حس تعلق اجتماعی‏، هویت یابی و تامین نیازهای عاطفی شهروندان شده است.  .....

برای خواندن ادامه ی این مقاله روی ادامه ی مطلب كلیك كنید.

هر پدیده ای در جامعه‏، یك وجه اجتماعی و فرهنگی دارد. چون هر جا انسان ها كنار هم قرار می گیرند و اجتماعی را شكل می دهند، در اثر كنش و تعاملات متقابل، وجوه مختلف اجتماعی و فرهنگی خود را نشان می دهند.

در میان اجتماعات انسانی، شهر را می توان با توجه به تراكم جمعیت، سرعت و پویایی فعالیت ها، تخصص گرایی و تقسیم كار اجتماعی متمایز دانست. ساختار ارگانیكی شهر به گونه ای است كه سطح مراودات اجتماعی بسیار پر حجم اما سطحی، گذرا، ناپایدار و نسبتا رسمی است و بیشتر از آن كه هنجارهای سنتی شكل روابط بین شهرنشینان را تعیین كند این قانون و هنجارهای رسمی است كه بر روابط اجتماعی سنگینی می كند. چنین فضایی موجب می شود تا روابط بین مردم ساكن در شهر (در مقایسه با جوامع كوچك روستایی) از عمق و كیفیت كافی برخوردار نباشد. در نتیجه خلاء های عاطفی و ضعف در هویت جویی افزایش می یابد و نیاز به تعلق اجتماعی كمتر تامین می شود. در چنین شرایطی‏ انسان شهرنشین در تكاپوی رفع نیاز به تعلق اجتماعی و هویت یابی، توسعه روابط اجتماعی را دنبال می كند. اما آن چه تلاش او را می تواند تا حد زیادی خنثی كند بافت و ساختار و كالبد و شكل انجام فعالیت در شهر است كه سطح ارتباطات و تعاملات اجتماعی شهرنشینان را محدود می كند.  حال اگر در برنامه ریزی شهری و مدیریت شهری بتوان به گونه ای این بافت و ساختار و فعالیت ها را تنظیم كرد كه به توسعه تعاملات و ارتباطات عمیق و كیفی كمك كند، طبعا بیشترین كمك به ارتقاء حس تعلق اجتماعی‏، هویت یابی و تامین نیازهای عاطفی شهروندان شده است.  
از آن جا كه نگاه انسانی به شهر و شهروندان می طلبد كه آسایش و تامین نیازهای روحی و اجتماعی شهرنشینان مورد توجه باشد، ضروری است كه برنامه ریزی و مدیریت شهری با رویكردی فرهنگی و اجتماعی مترصد توسعه سطح روابط و مناسبات انسانی در شهر باشد.
برخی از موانع ساختاری شهر كه مانع از توسعه سطح روابط و تعاملات اجتماعی عمیق می شوند عبارتند از :
• 
بافت و معماری غلط بناها‏، میادین، خیابان ها، و بازار
• 
طراحی غلط و استقرار ناصحیح بخش های مختلف مسكونی، تجاری، اداری و فرهنگی
• 
آشفتگی ظاهری در منظر و مرآی شهر به نحوی كه این آشفتگی بصری در روح و روان شهروندان تاثیر منفی به جای می گذارد.

از جمله راه هایی كه می توان این وضعیت را اصلاح كرد، پیوند زدن بین جنبه های زیباشناختی، فرهنگی و هنری با وجوه مختلف زندگی جمعی است مثلا تبدیل گذرگاه های پیاده به باغ راه ها، ارایه جلوه های بصری بدیع و چشم نواز بر دیوارها و بناهای شهر، توسعه فضای سبز، ایجاد فرصت های جمعی برای گذران اوقات فراغت از جمله سالم سازی و مناسب سازی بوستان ها و پارك ها برای حضور خانواده ها، اصلاح شكل استقرار واحدهای مسكونی، تجاری، اداری به گونه ای كه شهر را در دسترس و دریافت خدمات را آسان سازد.
باید در نظر داشته باشیم كه سازه های شهری و نیز فعالیت های اجتماعی در شهر، باید  به گونه ای با مقتضیات فرهنگی و اجتماعی پیوند داشته باشند كه آرامش درونی و ذهنی شهروندان را دچار آشفتگی نسازند.
با این مقدمه بد نیست نگاهی داشته باشیم به دو رویكرد در مدیریت شهر: رویكردی كه شهرداری را صرفا سازمانی خدماتی می داند و رویكردی كه از شهرداری به عنوان نهادی اجتماعی انتظاری بالاتر دارد و علاوه بر ارایه خدمات شهری توقع دارد شهرداری بین كالبدشهر، فعالیت های شهری و شهروندان ارتباطی منطقی و متناسب ، با نگاهی فرهنگی و اجتماعی داشته باشد. به طور مثال اگر از زاویه فرهنگی و اجتماعی به احداث یك میدان نگاه نكنیم، كاربری میدان را محدود به كاركرد ترافیكی آن خواهیم كرد و درباره آثاری كه این میدان در شكل گیری اجتماعات مردمی در میان و اطراف آن خواهد داشت برنامه ریزی نمی كنیم و بعدا باید به فكر رفع و رجوع تبعات اجتماعی آن از جمله شكل گیری مزاحمت ها و ناهنجاری باشیم. همین مثال در مورد احداث پل ها و بزرگ راه ها و سایر بناهای شهری مصداق پیدا می كند.
حال آن كه رویكرد اجتماعی و فرهنگی از ما می خواهد كه كالبد و ساختار شهر را اساسا با در نظر گرفتن كاركردهای فرهنگی و اجتماعی توسعه دهیم. یعنی از ابتدا اندیشه كنیم كه چگونه می توان به موازات تامین نیازهای خدماتی شهروندان، نیاز آنها به رابطه اجتماعی، كمال و تعالی، آرامش روحی و روانی و معنوی را هم تامین نمود.
اگر  برخی از كلان شهرهای جهان امروزه با تراكم معضلات اجتماعی، بزهكاری، تشویش ، خشونت، پرخاشگری، و آلودگی شناخته می شوند دلیل آن چیزی نیست جز غفلت از ابعاد و جنبه های فرهنگی و اجتماعی در فضای زیست شهری. و به همین خاطر تاكید می شود كه در برنامه ریزی و مدیریت شهری بایستی در باره سازگار نمودن تغییرات تكنولوژیك با تغییرات اجتماعی و فرهنگی دغدغه دائمی داشت. به همین خاطر است در رویكرد اجتماعی و فرهنگی به مدیریت شهر تاكید می شود كه هیچ توسعه و رشد كالبدی در شهر پذیرفته نیست مگر این كه از قبل درباره ابعاد و آثار فرهنگی و اجتماعی آن فكر شده باشد.   





بیوگرافی نویسنده یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
سرمایه اجتماعی و بهره وری نیروی کار یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
افزایش تراکم شهر و توسعه پایدار در ایران یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
دو مقاله در رابطه با مدیریت شهری یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
آلودگی های زیست محیطی یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
سیر مدیریت شهری در ایران یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
رویكرد اجتماعی و فرهنگی به مدیریت شهری یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
استراتژی توسعه شهری (CDS) چیست؟ یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
بافت های فرسوده ، قوت ها و فرصت ها یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
بافت های فرسوده یکشنبه 26 اردیبهشت 1389
مدیریت بحران سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
مسئولیت ها و آموزش سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
مفاهیم مدیریت بحران سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
نظریه تعادل در مدیریت بحران سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
مدیریت چیست؟ سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
مدیریت بحران سازمانی 1 سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
مدیریت بحران 2 سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
ضرورت و مدلهای مدیریت بحران سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
پروژه جهانی نقشه امنیت در حوادث طبیعی سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
یادگیری در مورد حوادث طبیعی سه شنبه 14 اردیبهشت 1389
لیست آخرین پستها